Miongozo · Read in English

Ushuru wa mapato ya kodi ya nyumba (MRI) kwa KRA: jinsi ya kuhesabu, kuwasilisha na kulipa

Imesasishwa 31 Okt 2026

Kwa ufupi: ukikodisha nyumba za kuishi nchini Kenya na kupokea kati ya KES 288,000 na KES milioni 15 za kodi kwa mwaka, unalipa ushuru wa MRI (Monthly Rental Income) wa asilimia 7.5 ya kodi uliyopokea kila mwezi. Unawasilisha na kulipa kwenye iTax kabla ya tarehe 20 ya mwezi unaofuata.

Nani analipa MRI

• Nyumba za kuishi tu: nyumba, fleti, bedsitter na vyumba vya kukodisha vinavyokaliwa na watu.
• KES 288,000 hadi milioni 15 kwa mwaka (takriban KES 24,000 hadi milioni 1.25 kwa mwezi). Chini ya hapo, MRI haihusiki. Juu ya hapo, kodi hulipiwa ushuru kupitia ritani ya kawaida ya mwaka.
• Maduka na ofisi ni tofauti. Kodi ya biashara huwekwa kwenye ritani ya mwaka ya ushuru wa mapato, ambapo unaweza kuondoa gharama.

Jinsi ya kuhesabu

MRI ni rahisi: asilimia 7.5 ya kodi yote uliyopokea mwezi huo. Huwezi kuondoa gharama za matengenezo, mshahara wa mlinzi au gharama nyingine; hiyo ndiyo sababu kiwango ni cha chini.

• Hesabu kodi uliyopokea, si inayodaiwa. Mpangaji akilipa kodi ya Machi mwezi Aprili, inahesabiwa Aprili.
• Amana (deposit) si kodi, isipokuwa ukiitumia kulipia kodi.
• Mfano: bedsitter 10 za KES 10,000 kila moja, zote zimelipwa Machi. Kodi uliyopokea ni KES 100,000, kwa hiyo MRI ni KES 7,500, ya kulipwa kabla ya tarehe 20 Aprili.

Jinsi ya kuwasilisha na kulipa kwenye iTax

1. Hakikisha PIN yako ina wajibu wa kodi ya nyumba. Kwenye itax.kra.go.ke, kama Monthly Rental Income haipo kwenye wajibu wako, iongeze kupitia Registration → Amend PIN details.
2. Wasilisha ritani: Returns → File Return, chagua Income Tax – Rent Income (MRI) na mwezi, weka kila nyumba na kodi uliyopokea, kisha wasilisha. Hifadhi risiti ya uthibitisho.
3. Pata hati ya malipo: Payments → Payment Registration, chagua Income Tax na Monthly Rental Income, kisha tengeneza hati. Ina nambari ya malipo (PRN).
4. Lipa: kwa M-Pesa kwenye Paybill ya KRA 222222, ukitumia PRN kama nambari ya akaunti, au benki.

Hukupokea kodi mwezi fulani? Wasilisha ritani ya sifuri (nil return), ili mwezi huo usihesabiwe kuwa umeachwa.

Ukichelewa

Kuchelewa kuwasilisha au kulipa kuna adhabu, na ushuru usiolipwa huongezeka riba kila mwezi (kwa sasa adhabu ya kuchelewa kuwasilisha ni KES 2,000 au asilimia 5 ya ushuru, kiasi kikubwa zaidi, pamoja na riba ya asilimia 1 kwa mwezi). Wasilisha kwa wakati hata kama huwezi kulipa yote bado.

Weka kumbukumbu

KRA inaweza kuuliza ulivyopata hesabu zako. Weka kumbukumbu ya kila malipo ya kodi (risiti, taarifa za M-Pesa) na ritani ya kila mwezi kwa angalau miaka mitano.

Mwongozo huu ni maelezo ya jumla, si ushauri wa kisheria au wa kodi. Sheria na kanuni za KRA hubadilika: wasiliana na wakili au mshauri wa kodi kuhusu hali yako.